Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.
Historia miejscowości

Zobacz archiwalne zdjęcia wioski

1.NAZWA MIEJSCOWOŚCI: IWIĘCINO

2. NAZWY DAWNE : GEVENTHIN, EVENTIN

3. PIERWSZA WZMIANKA: 1262r. (potwierdzenie istnienia wioski zawarte jest w dyplomie wystawionym przez księcia Wisława II w lutym 1271 roku na prośbę opata klasztoru w Bukowie [Morskim]).

4. HISTORIA - ZARYS.

Choć wypadki tworzenia nazw miejscowości od imion kobiecych są niezwykle rzadkie, nazwa lwięcino pochodzi prawdopodobnie od imienia Jewa (Ewa). Wskazują na to dokumenty, w których nazwę miejscowości zapisano pod postacią Gewenthin (z 1262, 1265, 1275, 1278, 1290, 1306, 1308 r.), Jewenthin (1275, 1278, 1279, 1299, 1308 r.), Jewentin (1275, 1308 r.), de Ewentin (1321, 1497, 1628). Eventin (1780, przed 1945 r.). Jednak współistniejące równolegle zapisy lwentyn (1275 r., 1309 r.), Iwenthin (1275, 1278 r.), lwentin (1309 r.) mogą także wskazywać na pochodzenie nazwy miejscowości od appellatiwu iwa- 'wierzba'.

W 1278 roku biskup kamieński Hermann von Gleichen sprzedał wieś klasztorowi cystersów w Bukowie wraz z innymi dobrami m.in. rybołówstwem na jeziorze Bukowskim. W 1299 roku miał miejsce spór między rycerzem Detlewem von Stetz a klasztorem cysterskim o granicę między Iwięcinem i Rzepkowem. Parafia w Iwięcinie została najprawdopodobniej założona w XIV wieku. Potwierdzenie istnienia parafii znajduje się dopiero w protokółach wizytacji kościołów domeny darłowskiej z 1537 i 1545 roku. (Protokolle der pommerschen Kirchenvisitation 1535-1555. Wyd. H. Heyden, Koln-Graz, 1961-1964, Hf. 1, s. 72, przypis 2). Do około połowy XIV wieku w akcji lokacji nowych osad przeniesiono na prawo niemieckie także wioskę Iwięcino.

Z Iwięcina pochodził mistrz Andrzej Wencel, twórca i wykonawca poliptyku dla kościoła pw. Najświętszej Maryi Panny w Koszalinie z 1512 roku.

Wieś chłopska i kościelna, zagrodowo, o owalnicowym układzie przestrzennym z wrzecionowatym nawsiem w centrum i licznymi osadami jednodworcznymi, zlokalizowanymi wśród łąk i pól na północ i północny wschód od zabudowy wsi. lwięcino było gminą o strukturze rolniczej.

W 1912 roku wieś zelektryfikowano, przyłączając ją do elektrowni w Słupsku, ; w latach późniejszych przeniesiono podłączenie do Białogardu. lwięcino obejmowało 1250,9 ha i było pod względem powierzchni największą wsią w powiecie sławieńskim. W 1939 roku zamieszkiwało w niej 541 mieszkańców w 132 domach, z których 32 trudniło się rzemiosłem, 5 handlem i komunikacją, 11 było urzędnikami, a pozostali trudnili się rolnictwem, w tym 122 robotników ( najemnych?).

We wsi przeważały gospodarstwa średnie: 28 posiadało ziemi do 10 ha, 30 do 20 ha. Dużych gospodarstw o pow. powyżej 20 ha było 8, a małych, do pow. 5 ha 16. W latach 20-tych naszego wieku wybudowano drogę z Iwięcina do Suchej przez Wierciszewo i w tym samym czasie drogę wiejską. Przy rozwidleniu dróg wiejskich zasadzono dwa dęby dla upamiętnienia poległych w wojnie francusko - pruskiej w latach 1870/71 oraz wzniesiono murowany z kamienia pomnik zwieńczony krzyżem maltańskim -poległym w czasie I wojny światowej



5. INSTYTUCJE KOŚCIELNE I KOMUNALNE:

a. Kościół - filialny XIV w , gotycki, wzniesiony z czerwonej cegły na potężnych kamiennych fundamentach położony na wyniesieniu w centrum wsi. Materiał na budowę kościoła, na fundamenty zgromadzony był ze wsi Bukowo, Osieki i z Suchej. Jest najstarszym i najpiękniejszym kościołem założonym przez klasztor w Bukowie. Założony jest na planie prostokąta z potężną wieżą od zachodu, która przez wiele stuleci służyła wracającym z morza i jeziora rybakom jako znak nawigacyjny. Świątynia zlokalizowana jest na placu, terenie starego cmentarza, otoczonym starodrzewiem ( dębami, jesionami i bukami) i kamiennym murem , w którym umieszczone są trzy drewniane bramki. Najstarsza jest" lwięcińska", później wybudowaną "Wierciszewską", i "Bielkowską". Kościół remontowany w 1909 roku. Kościół posiada bogate, wyposażenie, istniejące do dzisiaj: późnorenesansowy ołtarz główny z 1622 roku, ambonę i chrzcielnicę z tego samego czasu, ławy kościelne, organy.

b. Pastorówka - obecnie nie istnieje - Zagroda kościelna, gdyż pastor prowadził gospodarkę rolną. W późniejszych czasach część była wydzierżawiana. Teren obecnej szkoły

c. Szkoła - murowana z początku wieku, założona na planie litery "L"; obecnie nadbudowana, przebudowana ( dom nauczyciela)

d. Zajazd ( karczma) - usytuowana była na działce między nr 13, a 14, murowana, wzniesiona w końcu XIX wieku jako budynek I kondygnacyjny, wieloosiowy z dobudówką od strony pn - płaskim dachu.



6.UKŁAD WSI

a. Lokacyjny - owalnica z wrzecionowatym nawsiem, zabudowanym; w części południowej - kościół, w części północnej zagrody chłopskie

b. Przekształcenia/ zmiany - I poł. XIX wieku ( nowa kolonizacja związana z reformą chłopską - uwłaszczenie chłopów)- rozbudowa o osady jednodworczne na północ i północny wschód od zabudowań wsi, w końcu XIX wieku -lokalizacja cmentarza w północnej części wsi

7. UKŁAD ZAGRÓD

a. Tradycyjny - Tradycyjną formą zagrody była zagroda zamknięta w czworoboku z budynkiem bramnym od frontu i chałupą w głębi siedliska. Budynki posiadały wysokie, strome dachy dwuspadowe, kryte pierwotnie pozyskiwaną znad brzegów jeziora Bukowo trzciną. Wiele przykładów budownictwa o konstrukcji szachulcowej wskazuje na dolno-saksońskie wpływy budowlane. Wieś o przewadze gospodarstw dużych. W obrębie koloni znajdujemy gospodarstwa średniej wielkości. Obecnie we wsi występuj ą wszystkie typy historycznych zagród: A, B, C, D i uzupełniająca E

c. Współczesny - zachowane typy historyczne, w części przekształcone współczesnymi wyburzeniami.

8. ZABUDOWA

a. Mieszkalna - we wsi występuj ą wszystkie typy zabudowy historycznej, w przeważającej części występuje typ I, 1 A, typ II, II A, typ III, a zabudowie uzupełniającej występuje typV.

b. Gospodarcza- zabudowa szachulcowa, szachulcowo - murowana i potężne budynki murowane. Występuje typ murowanego budynku bramnego, II kondygnacyjnych obór, budynki piekarni

9. ZIELEŃ KOMPONOWANA l CMENTARZE

a. Cmentarz przykościelny, wpisany do rejestru zabytków -jako otocznie kościoła

b. Cmentarz ewangelicki - założony w1902 roku na rzucie prostokąta, z domem ( z kaplicą w centrum) wygrodzony: siatką, szpalerem świerków, jesionów od strony wsi, wygrodzony wtórnie użytymi kratami kojców. Na terenie cmentarza nasadzenia pojedyncze jesionów, czeremchy, dębu, akacji. Kwatery pochówków nieczytelne. Nielicznie zachowane na placu cmentarnym fragmenty nagrobków i metalowych krzyży.

10 KRAJOBRAZ:

Wieś lwięcino położona na terenie równinnym, w północno -zachodniej części dawnego powiatu sławieńskiego, na wysokości około 15 m n. p. m., 15 km na południowy zachód od Darłowa, przy drodze Koszalin - Sianów - Darłowo. Od stronypółnocnej graniczy z rozległymi polami i łąkami, otaczającymi jezioro Bukowo Morskie.

11. STAN ZACHOWANIA

A. Układu wsi - zachowany lokacyjny z przekształceniami

B. Układu zagród - w większości zachowany historyczny układ wszystkich typów zagród, w części zniekształcony wyburzeniami i rozbudową o budynki gospodarcze współczesne; czytelne granice działek i układ budynków.

C. Zabudowy - zachowane wszystkie typy historycznych form zabudowy, częściowo przemurowane, przebudowane.

D. Zieleni komponowanej i cmentarzy

* cmentarz przykościelny - czytelne granice, zachowany starodrzew, brak nagrobków.

* cmentarz d. ewangelicki - zachowany w czytelnych granicach, ogrodzony współcześnie siatką, a od strony wsi, tj od wschodu fragmentami metalowych kojców, przeniesionych z cmentarza. Układ kwater zatarty; występują szczątkowo krzyże żeliwne i cokoły murowanych nagrobków. Zachowany w części drzewostan

12. WNIOSKI KONSERWATORSKIE:

obiekty wpisane do rejestru zabytków

l. Kościół filialny XIV w./ XVI w. Gotyk, nr rej. 293 z dn. 27.09.1960r wraz z otoczeniem (drzewostan i trzy drewniane bramki w ogrodź, cmentarnym pochodzące z 1725 roku, z pół. XVIII i pół. XIX wieku) oraz całkowitym wystrojem wnętrza

STATYSTYKA DLA SOŁECTWA IWIĘCINO

LICZBA MIESZKAŃCÓW (STAN NA DZIEŃ 31.12.2000) - 329, stan na dzień 18.10.2004 - 313

POWIERZCHNIA EWIDENCYJNA OBRĘBU - 844,98 ha


Webmaster: Marcin Sadowski